گرچه که بنظر حقیر بهترین راه این است که او برای خود ماموریت جهانی تعریف کند و البته ابتدا از خود و خانواده شروع نماید و همزمان برای اقوام - شهر - کشور و جهان خود برنامه ریزی کند.

البته مهم ترین برنامه مبلغ را این سخن معصوم ( علیه السلام) مشخص می نماید که فرمودند: « کونوا دعاه الناس بغیر السنتکم » و ظاهرا طبق این حدیث مبلغ تنها وظیفه رساندن پیام را ندارد بلکه به مانند رسولان الهی باید ضمن نشان دادن مسیر، دست مخاطبین خویش را گرفته و با تبديل شدن به يك الگوي رفتاري آنها را به سرمنزل مقصود برساند.

*البته در اين راه مبلغ می تواند به خاطر مردم از بعضی از قسمت های دنیویش( مانند خواب و آسایش و بعضی لذات و...) بگذرد اما در مسائل دینی از چیزی نمی تواند بگذرد. او بايد بداند كه دستورات باید بر اساس احادیث معصومین باشد ( و لازمه این کار شناخت حدیث و سنت درست و با سند صحیح از غیر صحیح است)

حتی به پیامبر (صلی الله علیه و آله) خداوند متعال وحی فرمودند که: اگر از خودت چیزی را به خدا نسبت دهی و از فرمان خدا سرپیچی کنی ، رگ گردنت را قطع می کنیم و تو را می کشیم. – پس وای به حال مبلغین که تازه مانند معصومین (علیهم السلام ) متصل به غیب هم نیستند.

*يك ديگر از مسائلي كه ايجاد شبهه نموده و ذهن بعضيها را به خود مشغول داشته اين است كه آيا مبلغ بايد همه شئون زندگي عادي را تعطيل كند و به تبليغ برسد يا جور ديگري رفتار كند.

پاسخ اين است كه دين اسلام در هيچ زمينه اي يك دين تك بعدي و تك محور نيست بلكه جامع گراست و تمامي جوانب كوچكترين موضوع ها را در نظر مي گيرد. انبیاء و اولیاء الهی یکی از نردبانهای صعودشان شکم و شهوت بوده است نه نردبان سقوط. در زندگی پاکان شکم و شهوت بنده پروردگار هستند ( از طرف صاحبشان) در اوايل سوره محمد آمده است   « الذین یتمتعون و یاکلون ....» انبیاء و اولیاء الهی به شکم و شهوتشان جواب می دادند ولی جواب هماهنگ با خدا. وقتی شکم و شهوت نردبان سقوط می گردند که طبق ادامه آیه شریفه این دو حاکم بر انسان گردند، بطوری که هر چیزی باشد در ایندو ریخته شود از حلال و حرام.

چه زيباست توجه به اين حديث زيباي نبوي كه ميتواند قوه محركه اي براي مبلغين باشد و حساسيت كار آنان را گوشزد نمايد كه پیامبر خدا (ص) فرمودند:

لعنت خدا بر کسی که این ساختمان را خراب کند و لعنت خدا بر کسی که آن را ناقص نگه دارد.

مصالح این ساختمان:  چشم پاکی ، خوف از خدا – حیا – متخلق شدن به اخلاق صالحین – صبر – صدق – سخاوت

*در راه تبليغ بايد نكته سنج بود و از همه شرايط زمان و مكان جهت رشد و تعالي نفس خود و مردم استفاده كرد.انبیاء با چیزهای مختلفی موعظه می شدند: مورچه ها – گیاهان – حیوانات - « سنریهم الآیات فی الآفاق و الانفس» و اين سخن آن عالم رباني را درنظر داشت كه فرمود: برای احیای اسلام اصلا کوتاه نیایید که دشمن در برابر شما اصلا کوتاه نمی آید.   ( آیت الله آقامرتضی تهرانی)

* در راه تبليغ فراز و نشيب بسيار است. همانگونه كه امام علي (عليه السلام) مي فرمايند« ان للقلوب ادبار و اقبال »           زندگي و مسير پر پيچ و خم تبليغ نيز اينگونه است. گاهي نشاط فراوان براي هدايت خلق و دستگيري از عبادالله آنچنان وجود انسان را فرا مي گيرد كه به ياد پيامبر خدا مي افتيم كه در شانش آيه نازل شد كه دست بكش چون پیامبر اکرم (ص) خودش را برای هدایت مردم بسیار به زحمت می انداخت بطوری که خداوند متعال بر ایشان وحی فرمودند که: « لعلک باخع نفسک» نزدیک است برای این امت هلاک شوی ! اما با اينحال همه توان را بر اين مي گذاردند كه آيات الهي را بر مردم قرائت كنند و وحتي بفكر اضافه يا كم نمودن يك كلمه ازين آيين نمي افتند بطوري كه وحي نازل مي گردد كه: *ما کان لنبی ان یقل: هیچ پیامبری توان و قدرت وارد شدن در خیانت را ندارد. زیرا ترمز باطن آنها بسیار قوی است.

يكي از مسايل بسيار مهم در امر تبليغ توجه به اين سفارش امام (ع) است كه بايد به ظرفيت افراد توجه داشت.

امام صادق(ع)  به یکی از اصحابش فرمودند:  اگر دیدی یکی از تو پایین تر است، او را کمک کن که بالا بیاید و به او چیزی حمل نکن که در توان او نیست؛ زیرا او را می شکنی.

چه زيبا گفت آن عارف بالله و ولي خدا بنيانگذار انقلاب اسلامي حضرت امام خميني(رحمه الله عليه ) كه :

*اگر نفس خودتان را تطهیر کردید، اگر اعمال خودتان را با قرآن کریم وفق دادید، اگر اخلاق خودتان را اخلاق قرآنی کردید، اگر نفس خودتان را تصفیه کردید باک از هیچ چیز نداشته باشید.* (1) اين سخن پشتوانه اي بس گرانبها است براي مبلغ كه از هيچ احدالناسي نترسد و در راه تبليغ دين مبين اسلام فقط از خداي تبارك و تعالي پيروي كند و او را بزرگ بشمرد تا همه ي خطرات و آسيب ها و ناملايمت ها در چشمش حقير جلوه كند و هيچ اراده اي جز اراده خدا و اهل بيت (عليهم السلام ) در او تاثير گذار نشود.

اخلاق پشتوانه احکام الهی است. مبلغ بايد اخلاق پيامبران را الگوي خويش قرار دهد و با صبر و حلم و بردباري براي خدا  و پيشبرد آيين الهي تلاش كند. و توجه نمايد كه متقی ، منزوی نیست بلکه با مال و اخلاق خوب خود با مردم معاشرت      می کند. در برخورد با مخالفان، اخلاق نیک کافی نیست، بلکه تهاجم اخلاقی لازم است « ادفع بالتی هی احسن » بلکه به نیکوترین روشها و برترین رفتارهای اخلاقی نیاز است.

از محبت خارها گل می شود

آدمیت به حسن اخلاق است                  حیف این شیوه در جهان طاق است

وافی کاشانی

بنده ی حلقه بگوش ار ننوازی برود     لطف کن لطف که بیگانه شود حلقه بگوش

سعدی

صحیفه نور امام خمینی (ره) ج 5 ص 142.